Wim Vandekeybus - Ultima vez 

Konpainia honen hasiera 1985 eta 1986an topatuko dugu, Vandekeybus bere bilatze lanari ekin ziolarik Europa osoan zeharreko zenbait tailerretan, bere lehenbiziko ikuskizuna, What the body does not remember izenekoa, prestatzeko. Lan hau nazioarteko hainbat eszenatokitan programatu zuten, eta 1988an Bessie Award saria eman zioten New Yorken, “arrisku eta borroka paisaje batean ematen den dantzaren eta musikaren arteko aurrez aurre jartze bortitzagatik”. 

 1989an, Centre National de Danse Contemporaine d’Angers-en egonaldi bat egin ondoren, Les porteuses de mauvaises nouvelles sortu zuen –honengatik eman zioten Bessie Award saria, bigarren aldiz- eta nazioarteko biretan jarraitu zuen. Aldi berean Le poids de la main ikuskizuna prestatu zuen Thierry De May-rekin, eta Parisko Théâtre de la Villen aurkeztu 1990eko urtarrilean. Urte horretan bertan, Walter Verdin, Wim Vandekeybus eta Octavio Iturbek Roseland egin zuten, 20 urte lehenago abandonaturiko Brusselako antzoki zahar baten dekoratuan hainbat koreografia jasotzen zituen bideoa bera. Lan honek Prague d’Or eta Dance Screen Award 91 (IMZ, Frankfurt) sariak eskuratu zituen. 1991an Immer das Selbe gelogen estreinatu zuen Salzburgen, eta koreografia honekin ehun emanaldi baino gehiago eskaini zituen Europako hiri nagusietan zehar, Kanadan, Estatu Batuetan eta –lehenbiziko aldiz- Japonian eta Mexikon izandako dozenatik gora ekitaldiez. 

 1992an, Walter Verdinekin batera La Mentira egin zuen Desongel, Anvers eta Granadako basamortu inguruetan. 1993an Her Body Doesn’t Fit Her Soul estreinatu zuen, aurreneko aldiz lan eginez komediante/dantzari itsuekin. Gainera, Elba and Federico izenez egin zuen film laburraz, urte horrexetan bertan errodatuaz, Epaileen Sari Berezia jaso zuen Brusselako Zinemaldian. 

 Mountains Made of Barking obra, Marokori buruzko film batean eta Paul Bowles eta Milorad Pavic-ek idatzitako bi eleberritan oinarritua, 1994an estreinatu zuen. Hurrengo urtean Alle Grobe decken sich zu sortu zuen, Carlo Verano adiskidearen omenaldi gisa, eta 1996ko otsailean Bereft of a Blissful Union, hamabi dantzari eta hamabi musikari bilduz eszenan, aldi berean zineko sekuentziak ere erabiliz ikuskizunean. Koreografo gonbidatu gisa ere aritu zen Batsheva Dance Company konpainia israeldarrarekin. 1997ko uztailaren 23an Wim Vandekeybusek mundu mailan estreinatu zuen 7 for a Secret never to be told, Bartzelonako GREC Jaialdian. Koreografia horixe aurkezten digu orain Donostian, eta 1999ko apirila arte iraungo du konpainiak obra horrez egingo duen birak. 

 

7 FOR A SECRET NEVER TO BE TOLD Koreografia eta Zuzendaritza: Wim Vandekeybus  Musika: Arno, Charo Calvo, Pascal Comelade, Thierry de Mey, Kimmo Hakola y Pierre Vervloesem   Eszenografia : Wim Vandekeybus  Zuzendaritza eta dramaturgia laguntzailea: Georg Weinand  Jantziak eta oihala: Isabelle Lhoas  Argi-diseinua: Dires Vercruysse eta Wim Vandekeybus  Dantzariak: Nordine Benchorf, John Campbell, Carlos de Haro Flores, Lorenza Di Calogero, Lieve Meeusen, Rasmus Olme, Orlando Ortega González, Céline Perroud, Isabelle Schad

 

Obra honek jendeak, sineskeriaz, mika bat ikusirik errezitatzen duen poema irlardar baten zazpi bertsoak ditu oinarri: “bat, penagatik; bi, pozagatik; hiru, neskarengatik; lau, mutilarengatik; bost, zilarrarengatik; sei, urrearengatik; zazpi, sekula kontatu behar ez den sekretu batengatik...”. Ikuskizun hau sineskeriari eta gizakiaren beldurrei buruzko ipuin moderno eta ironiaz beteriko bat da. 

Wim Vandekeybusek umore aparta erabiltzen du, neurrigabeko irudimenaz osatua, pieza arin eta bizigarri hau sortzeko. Koreografoak eta bere konpainiak azken hamar urte honetan aurkeztu diguten lanaren oso bestelako ikuskizun bat da, lehengoetan ohikoa baitzuten ikus-entzunezko elementuen erabilera. Oraingo honetan, aldiz, mugimendu sinple baina hunkigarrietara itzultzeko erronka egin du bere egileak, elementu berri ugari eskaini baitio metamorfosiaren eta sineskerien mundu anbiguoaren inguruko lan honetarako: eta azalpenik ez duena azaltzen ahaleginduko zaigu. 

Zazpi eszenetako bakoitza –poemako zazpi bertsoak garatzera zuzenduak guztiak- konpositore baten musikatik abiatuta sortu da; lan honetarako propio konposatuak dira bost, eta bakoitzean errealitate eta fantasia neurri desberdinak aurkituko ditugu. Eta guzti-guztia Vandekeybusek berak prestaturiko eszenografia ikusgarri batean bildurik, egundoko amaraun bat eta eszenatokian, euria bailiren, erortzen diren txori luma handiak dituela osagarri. 

Bederatzi dantzarik gorpuztuko dute mundu bitxi hau, kalitate handiz eta aniztasun kezkagarria eskainiz, oso koreografia fisiko eta arriskutsu batez, sortzaileak berak dioen bezala “ezinezkoaren bila ari den lengoaje koreografiko bat” adierazten digunaz.