Karlos Santamaria

Nazioartetik Donostiara

Conversaciones Catlicas Internacionales de San Sebastin

(1935. 1947-[1958]-1959)

Joseba Intxausti

Solas-lagunen estatistikak
Solaskide-kopurua aldartetsua izan zen: 1935ko 33 lagunak, 1949an 59 izatera iritsi ziren, baina bigarren epealdian nahiago izan ziren talde mugatuagoak: berrogeitamarretik behera solas-lagun; hori, bai, beti ere partaideen artean nazioartekotasun zabala mantenduz.

Urtez urteko solaskide-kopuruak ondoko hauek izan ziren (1935eko bekadun edo matrikulatuak ez ditugu aintzakotzat hartuko, irakasle gisara jardunak baizik):

Urtea	Estatu espainoletik	Nazioartetik	Guztira
1935	24	9	33
1947	15	21	36*
1948	21	33	54
1949	19	40	59
1950	18	26	44**
1951	23	32	55
1952	19	23	42**
1953	15	38	53
1954	20	32	52
1955	21	25	46
1956	19	29	48
1957	23	18	41
1958			
1959	22	27	49
Guztira	259	353	612

* Prospektu inprimatua (51) ez, baizik lanetan azken orduko datuak jaso zituen makinaz idatzitako orrikoak jasotzen ditugu hona.  ** Urte horietan, artxiboko zerrendetako apalena hobetsi dugu laukian (bestela, luzeenek zera ematen dute: 17/37/54 (1950) eta 21/31/52 (1952). Hauek dira Artxiboan bildu ahal izan ditugun zifrak.

Urtez urteko estatistikek ez digute ezagutzera ematen solas-lagun bakoitzak zein maiztasun izan zuen jardunaldi hauetan, hainbat behin eta berriro etorri baitzen Donostiara. Maiztasunari begira, bat bakarra dago izen-zerrendetan urteoro ageri zaiguna: Joan Zaragueta filosofo oriotarra (inoiz aitortu izan zitzaion, gainera, leku eta zeregin berezirik, sarrera-hitzaldi, ponentzia eta abarretan).
Lauki estatistiko honetan ez ditugu antolatzaileak berak gogotan hartu: Lizasoain, Lojendio, Santamaria, Yarza, etab.; ez ohorezko solas-lagunak ere. Bestalde, izen-zerrendek badute guk hemen eman ez diegun baliagarritasunik ere: adibidez, zerrenda eta prentsa-ohar eta beste iturri zenbaiten laguntzaz jakitate-alorrak nahiz ogibidezko portzentaiak atera litezke.

Eta azken xehetasuna: solas-lagunen artean, urte guztiak kontaturik ere, dozenerdi bat emakume edo egon zela uste dut. Eta Espainiatik bat bakarra, hainbat alditan: garai bateko tenista eta geroko saiolaria, Lily Alvarez.

Solasaldietara etorritako lagunak ez ziren, inondik ere, 612 izan: kopuru hori, aitzitik, bakoitzaren etorraldi errepikatu guztien batuketa da. Solasaldiek lagun zaletu ugari izan zuten, eta behin baino gehiagotan Donostiara zaletasun horregatixe etorriak ere bai.

Solasaldien garrantzia ez dator "barnetegi" haietan bildutakoen kalitatetik, edo erabili ziren gai jakingarrietatik bakarrik: eguneroko prentsan eta bestelako aldizkarietan esandakoek lortu zuten hedapen sozialetik baizik. Urteoro, berrogeitamar gizon-emakume haiek beren ideiak, hirian ezezik, Espainian eta Frantzian eta inguruko beste Estatuetan ereiteko aukera izaten zuten. Hori nondik nora gertatu zen jakiteko datu batzuk biltzen ditugu ondoren.