Nazioartetik Donostiara

Conversaciones Católicas Internacionales de San Sebastián

(1935. 1947-[1958]-1959) 

Arau orokorrak 
Bileren emankortasuna eta ordena zaintzeko, premiazkoa gertatzen zen gutxieneko lan-prozedura gordetzea. 1956an (bigarren epealdian, hortaz) Santamaria-k zera idatzi zuen honetaz: 
Para evitar el desorden y la esterilidad, siempre posibles en una conversacion lanzada a la ventura, la oficina de las Conversaciones prepara previamente un directorio de ideas que es sometido al examen de los señores obispos que forman la Junta Patrocinadora de las conversaciones (Artxiboan, 1956ko karp.: "Las Conversaciones de San Sebastián celebran su undécima reunión"). 

"Directorio"-aren hau lanbide arautu bezala gero eta zainduagoa izan bazen ere, berorren arau nagusia (Aita Santuen irakaspenetan murgildu eta oinarrituta lan egitea, alegia) aspaldidanik zetorren (ik., adibidez, Doc. 2. z., 1949, eta sorrera-agiri ofizialak). 1956ko hartan erabilitako Pio XI.aren testua Ecclesia aldizkaritik jasota dago (Radiomensaje de Su Santidad el Papa Pío XII en la víspera de Navidad de 1951) ohar honekin: "Texto en el que se inspiraron las Conversaciones del 56" (KSk eskuz idatzita). 

A este fin [=para que se tomen determinadas garantías para no hacer la labor efímera y superficial] se asegura en primer lugar, el conocimiento de los documentos pontificios referentes a cada tema y para ello la Secretaría de las Conversaciones reúne previamente dichos textos y prepara con ellos un directorio que se da a conocer a los conversadores. (...). El director de sesiones se halla [1955], además, en todo momento asesorado por teólogos y juristas de suerte que en ningún momento puedan producirse sorpresas o desviaciones perjudiciales para la seriedad del debate (Artxiboan, "Informes generales" karp.: "Conversaciones Cat. Intern. de SS", 1955). 

Azken lerroetan ageri den kontrol-zentzu hau aipatu txostenaren hartzaileari zegokiona gehiago zen Idazkariarena baino (solaskideek sarritan aitortu baitzioten Santamariari eztabaida pizkarri eta arriskatuak sortzeko zuen grina). 

Solasaldiek aurrera egin ahala, lan-prozedurak landuagoak ageri dira. Ez gara hemen prozeduren garapena urtez urte ikusten hasiko, baina komeniko da beraien lerro nagusienak bederen begiratzea. 

Urteko gaiaren hautapenaren ondoren (eta Santamariarentzat lehenagotik ere) gai hautagarriaren inguruko bibliografia eta harremanak lantzeari ekiten zitzaion (ik. 1954ean "Pequeña bibliografía del momento sobre el tema" eta 1959ko Solasaldiak prestatzeko aintzakotzat hartutako liburu eta artikulu berrien zerrenda: "Indice de relaciones que sirvieron de base a la XIII reunión de las Conversaciones Católicas Internacionales de San Sebastián", Artxiboan, 1959.ko karp.). 

Lehenengo urteetan gaiaren hautapenerako bidea samurra zen: lehenik, Batzorde Betearazleak Gotzainari aurkezten zion proposamena, eta beroni zegokion azter-gidoi larriena. Gero, onarpena lortu bezain laster hasten ziren ondoko lankide-harremanak. Azken epealdian, ordea, Gotzainen Batzorde Babestaileari ere aurkezten zitzaion lehen proposamen hori, eta baita Nuntzioari ere. Guztien oniritzia jasotzean hasten zen ageriko lana. Gaiaren azterketan aurre-lana egingo zutenen zerrenda ere azken hondarreko urteetan oso eskutik eraman nahi izan zuen Hierarkiak. 

Gaia aukeratu eta hurrengo Solasaldietarako harremanetan jarri orduko,  handia izaten zen Idazkaritzan langaien sorkuntza-ahalegina. Izan ere, eskutizketa bizi baten bidez, hizlari behinenak izan zitezketenei ponentziak eta komunikazioak eskatzen zitzaizkien, batzuetan denei orokorrean oharrak eskatuz eta zenbaitetan deitutako solaskide jakin batzuei halako edo bestelako puntutan zerbait presta zezatela erregutuz. 

Lankideengandik jasotako langaiak itzuli, kopiatu eta banatu egiten ziren, parte on batean, edo Idazkaritzak komenigarri ikusten zuen neurrian. Solas-lagunak Donostiara inguratzean, ba, ez zetozen esku hutsik, bestek egindakoak ezagutu eta norberak gaia landuta baizik. Badirudi, gainera, prestakuntza ohitura hau indartuz joan zela urteak pasa eta erreparo ofizialak areagotu ahala. 

Batzuetan,1949an esate baterako, prestakuntzan bildutako lanak (denak?) txukun inprimatuta banatu ziren: "Conversaciones Católicas Internacionales de San Sebastián - IV Reunión. «El dirigente de opinión y la armonía entre los pueblos». (Extractos de las comunicaciones presentadas). San Sebastián, 6-12 Septiembre 1949". Ia 100 orrialdetako langaiak ziren hauek. Baina ondoko urteetan langai-banakuntza era apalagoan egin zen. 

Langaien banaketa hau ez zen Idazkaritzarentzat egiteko antzua izaten: eguzkialde guztietatik iritsitako oharrak artxiboan daude bilduta, eta Solasaldi aurretik elkarrizketari hizpidea aurrikusteko balio izaten zuten erantzunek. 

Topaketa aurretik ere abian zegoena nolako elkarrizketa bizia zen jakiteko 1952ko paperen artean daukaguna ikustea aski da (gaia "Kristautasunaren eraginkortasun denborala"): Congar, Iturriotz edo Schramm-ek ohar labur urduriak egiten dizkiote gaiari; Beales edo Murray ingelesak berriz, patxada lasaiagoan ari dira. 

Prestakuntza-hilabeteetan jasotako iradokizunen eta urteak pasatu ahala ikasitakoaren arabera, Solasaldietarako elkarrizketa-gidoiak eta lan-plangintzak burutzen ziren bileren aurretik, berauek solas-lagunen eskuetan utziz. Alde batetik, gai orokorra hainbat puntu aztergarritan banatzen zen, eta bakoitza berezikiago aztertzeko lan-batzordeak sortu; bestetik, denen arteko solasetarako hizpide berezia ematen zitzaienen ordena alde aurretik erabakita egon ohi zen. 

Egitarau edo bilera-gidoi hauek erakusten dizkigute Idazkaritzak lanean zituen xehetasunak, eta batzuetan zuen politika ere (inori hitza kentzera baino partehartzeak positiboki sustatu eta gidatzera zuzenduak) (ik. urte bakoitzeko karpetetan plangintzak eta gidoiak). 

1949ko Solasaldiek konplexutasun handiagoa izan zuten gaiaren aldetik, aurreko urtean bukatzeke utzitako "Giza Eskubideen Gutuna" burutu beharra baitzegoen, eta aldi berean, urte horretako gai bereziari heldu beharra ("Iritzi-gidariak eta herrien arteko harmonia"). 

Beste urteetan, Batzorde bereziei eman ohi zitzaien gai orokorra, hainbat puntutan banaturik, osoko bileratara pasatu aurretik bakoitzak bere esparrua azter zezan; 1949an, berehala ikusiko dugun beste era batetan egin zen lan. Dena den, osoko bileretako lan-prozedura nola eraman ohi zen jakiteko egokia da urte hartan idatzitako arautegia ezagutzea (Reglamento de la IV Reunión de las Conversaciones Católicas de San Sebastian [1949]. Osoko bilerei dagozkien artikuluak):