Independentziari Buruzko Erreferendum Baten Gaineko Iritzia

Erreferendumari dagokionez, hona hemen egindako galdera eta lortutako emaitzak:

Emaitzak oso argiak dira: Gipuzkoako hamar gaztetik zortzi daude horrelako erreferendum bat egitearen alde, hamarretik bat kontra daude eta, azkenik, hamarretik batek ez dakite edo ez dute erantzuten. Ikus daitekeenez, iritzi hori oso homogeneoa da, eta nagusia aztertutako adin eta gizarte-talde guztietan.

Bestalde, erreferenduma egingo litzatekeela suposaturik, gazteen jarrerak mailakatu nahi izan ditugu continuum logiko batean, espainiar estatuare-kiko unitaristenetik hasi eta honengandiko independentisteneraino.

Oso gutxi dira autonomi prozesuan atzera egitearen aldekoak: %3,9k bakarrik uste dute egungo autonomia gehiegizkoa dela, eta multzo hauxe da, hain zuzen ere, Espainiarekin (%41,2) eta Europar Batasunarekin identifikazio mailarik handiena adierazten duena.

Inkestatuen %24,3k erakusten dute jarrerarik posibilistena, orain arte lortutako autonomia maila egokia eta nahikoa dela uste baitute. Gehiago dira Espainiako Estatuaren barruan eskumenak gehitzearen aldekoak: lau inkestatutik bat.

Aldea txikia izanik ere, gehienak erabateko independentziaren alde agertu dira (%27,4). Elkarrizketatuak zenbat eta ezkertiarragoak izan, orduan eta gehiago dira independentziaren aldekoak. Eskura ditugun eta urte berean jasotako beste datu batzuen arabera⁷⁵, %32ra iristen dira independen-tziaren aukeraren alde ageri diren gazte gipuzkoarrak, eta %27ra E.A.E.ko gazte guztiak hartuz gero.

Bestetik, egungo autonomia maila nahikoa zein eskasa dela iruditu arren, iritziren bat azaldu duten Gipuzkoako gazteen erdiek baino gehixeagok aukeran nahiago dituzte Euskal Herria Espainiako Estatuan integratzen duten formulak, nahiz eta gehienak ez dauden ados egungo estatus politikoarekin, eta %27-32 batek independentziaren aldeko jarrera duen.

Hala ere, kontu honen inguruan gazteek adierazitako iritziak ez dira homogeneoak, batez ere autokokapen ideologikoari begiratzen badiogu. Halaz, erantsitako taulan garbi ikusten da ezkerrarekiko identifikazioa oso loturik doala independentziaren aldeko jarrerarekin, zentroko kokapen ideologikoetan kokatzen diren gazteengandik zeharo bereizirik, zeren eta hauek, gehienbat, espainiar estatuarekiko lotura mantentzearen inguruko aukerak baitituzte gustukoago.

Oso interesgarria da gazteen nahi duten esparru politiko eta lurraldezkoa arlo honexen inguruan XXI. menderako dituzten aurrikuspenekin alderatzea.

Gazteen erdiak aurrikusten duenez, egungo esparru politiko-lurraldezkoa mantendu egingo da etorkizunean, eta besteen iritziz, zerrendatutako beste aukeretakoren bat emango da, hauen artean bigarren tokian nabarmentzen delarik independentzia (%16a), desiratzen den mailaz oso azpitik bada ere (%27,4a).

Gipuzkoako gazteek eta E.A.E.ko besteek zein helduek adierazten dituzten iritzien artean ez da alde nabarmen-nabarmenik ematen, lehenek euskal estatu independentearen alde erakusten duten jarrerak maila sendoagoxea hartzen duen salbuespenaz.

Azkenik, oharrarazi beharra dago gazteek iritzi kontraesankorra dutela Espainiako Estatutik independizatzeak Euskal Herriarentzat izango lituzkeen ondorio positibo edo negatiboei buruz.

Independentziak Euskal Herriko bizi-baldintzak okerragotuko lituzkeela uste dutenak kontrakoa uste dutenak baino gehixeago dira (%32 eta %30 hurrenez hurren). Emakumezkoak, gazteenak, beheko klasekoak eta, bereziki, espektro politikoaren ezkerraldean daudenak dira baikorrenak: independentziak ondorio onak ekarriko lituzkeela uste dute.