Gipuzkoako Aldizkari Ofiziala
|
101. zenbakia
|
Data 1997-05-30
|
7897 orria
|
3 GIPUZKOAKO LURRALDE HISTORIKOKO XEDAPEN OROKORRAK
ALDUNDIA - DIPUTATU NAGUSIA
Maiatzaren 22ko 2/97 Foru Araua Kooperatiben Zerga Erregimenari buruzkoa
GIPUZKOAKO FORU ALDUNDIA XXXXXXXXXX Donostia, 1997ko
maiatzak 22.-Roman Sudupe Olaziola, Diputatu Nagusiak.(5353) KOOPERATIBEN
ZERGA ERREGIMENARI BURUZKO FORU ARAUA HITZAURREA
Sozietate kooperatiboen ezaugarriak bereziak izateak eta haiek eginkizun garrantzitsu
bat betetzeak gizartean, eragin egin du elkarte mota horiek berariazko zerga sistema
bat izan dezaten hasieratik. Konstituzioaren 129.2 artikuluak berretsi egiten du
berezitasun hori esaten duenean botere publikoek kooperatibak bultzatu behar
dituztela legeria egokiaren bitartez. Asoziazionismo modu hau Euskadin
hain erroturik egotean, kooperatibek interes berezia jaso izan dute legegileengandik
funtsezko arauketari dagokionean. Kooperatibei buruzko 1982ko Euskal Legeak
aurrerapausu handia eman zuen jada gai honetan, eta ekainaren 24ko 4/1993 Legeak,
Euskadiko Kooperatibei buruzkoak, areago eguneratu du funtsezko arauketa hori
printzipio kooperatiboak errespetatuz eta, aldi berean, bitarteko berriak eskueran jarriz
gaurkoa bezalako merkatu zail eta aldakor batean kooperatibek lehiatzen eta garatzen
jarraitu ahal izan dezaten. Zerga arloan, Gipuzkoako Lurralde Historikoak ez
du inoiz kooperatiben zerga erregimena erregulatuko zuen Foru Arau espezifikorik
izan. Ekonomi Itunaren Lehen Xedapen Gehigarrian eta Zergen Foru Arau Orokorrean
aurreikusi bezala, orain arte Kooperatiben Zerga Erregimenari buruzko abenduaren
19ko 20/1990 Legea izan da, ordezko izaeraz, hemen aplikatu dena (1969. urteko
Kooperatiben Estatutu Fiskal zaharra ordezkatu zuen lege horrek), haren aplikazioan
foru berezitasun batzuk kontuan hartu badira ere, hain zuzen, Derrigorrezko Erreserba
Fondora zuzendutako zenbatekoen trataera eta udal zergen alorrean eman beharreko
onura fiskalak. Euskal Herri osoan eta, bereziki, Gipuzkoako Lurralde
Historikoan kooperatibek garrantzi kualitatibo eta kuantitatibo handia dutela kontuan
izanik, beren zerga sistema erregulatuko zuen Foru Arau bat prestatzea behar-
beharrezkoa gertatzen zen. Eta behar hori arrazoi desberdinengatik gelditzen da
agerian: 1. Lehenik, kooperatibismoaren errealitateak berak, gizarte
osoarentzat ondorio sozial eta ekonomiko onuragarriak dituelarik, komenigarri egiten
zuen dagoeneko arauketa hori. 2. Euskadin zentratuz gero, bertako zerga
arauak ekainaren 24ko 4/1993 Legeak ekarritako araudi berrira egokitu beharra
bistakoa zen, aspektuetako asko argitu gabe gelditzen baitziren, zerga ikuspegitik,
20/1990 Legean. 4/1993 Legea izan da, beraz, Foru Arau hau prestatzerakoan
erreferentziatzat hartu dena kooperatiben funtsezko legeriari dagokionean.
3. Gipuzkoako Lurralde Historikoari dagokionez ere, Foru Arau hau nahitaezkoa
gertatzen zen kooperatibismoaren barruan dagoen aniztasun osoa jasotzeko, hasi
txikiak izan arren garrantzi handikoak diren eta gure Lurralde Historikoan hain ugari
ditugun kooperatibetatik, nazioarte mailan kooperatibismoaren garapen eredu eta
aitzindari diren enpresa talde handietara iritsi arte. Bestalde, ezin ahaztu
daiteke uztailaren 4ko 7/1996 Foru Araua, Sozietateen gaineko Zergarena, berriki
onartu dela. Enpresen fiskalitatea erabakitzeko garaian Zerga horrek duen garrantzia
benetan handia izanik, ezinbestekoa zen, horregatik ere, beharrezko egokipenak
egitea kooperatibak 7/1996 Foru Arauak dakarren errealitate berriarekin ados jartzeko,
bidezko berezitasunak kontuan hartuz beti ere. Hori guztia dela eta, Foru
Arau honek hainbat neurri berritzaile dakartza, eta horietako batzuk Azalpen zati
honetan azpimarratu beharrekoak dira: -Irakaskuntza kooperatibak, hala
gurasoenak nola irakasleenak eta bateratuak, bereziki babestutako kooperatiben
barruan sartzen dira. -Kooperatiba mistoen figura lehendabiziko aldiz
onartzen da zergen esparruan, eta babes fiskalak eskaintzen dituen onurak lortzeko
aukera ematen zaie horrela. -Administrazio baimenetan isiltasun positiboa
sartu da babes fiskala lortzeko exijitzen diren muga jakin batzuk gainditzearren.
-Legez edo estatutuen aginduz Derrigorrezko Erreserba Fondoari ematen
zaizkion zenbatekoen 100eko 50 kengarria dela jotzen da. -Partaidetza
bereziak lehenengo aldiz arautzen dira zerga arloan. -Beste berrikuntza
garrantzitsu bat, dakartzan onurengatik eta kooperatiben arteko elkartasun
mekanismoak bultzatzeko modu bat izateagatik, kooperatiben finantzak saneatzeko
eta haiek sustatu eta garatzeko aportazioek jasotzen duten trataera fiskala dugu.
-Bereziki babestutako kooperatiba berriei baldintza bigunagoak ezartzen
zaizkie Sozietateen gaineko Zergan aurreikusten den oinarri ezargarriaren
murrizpenaz gozatu ahal izan dezaten. -Sozietateen gaineko Zergan
emaitza kooperatiboak eta kooperatibaz kanpokoak desberdintzeko sistema zaharra
aldatu egiten da. Sistema berriak, «tasa bakarrekoak», zergaren egitura likidatorioa
eta egitura orokorra parekatzen ditu, eta nabarmen jaitsiarazten du zeharkako presio
fiskala. Likidazioa, era hortara, errazagoa gertatzen da, halaber, bai galeren
konpentsazioa kalkulatzean, kuoten konpentsazio sistema zaharraren ordez oinarri
ezargarriak konpentsatzeko erregimen orokorra erabiltzen baita, bai kooperatiba
taldeen kasuan Zerga likidatzean. -Sozietateen gaineko Zergak tasa
murriztu bat aurreikusten du kooperatiba txikietarako, gure Lurralde Historikoan hain
garrantzitsua den autoenplegu mota hori sustatzearren. I. TITULUA ARAU
OROKORRAK 1. artikulua. Aplikazio eremua. 1. Gipuzkoako
Lurralde Historikoaren arau tributarioak aplikagarri dituzten sozietate kooperatiboen
zerga erregimena arautzea hartzen du helburu Foru Arau honek, haien eginkizun
soziala, jarduerak eta ezaugarriak kontuan hartuz. 2. Foru Arau honetan
espreski aurreikusten ez diren gaietan Gipuzkoako Lurralde Historikoaren arau
tributario orokorrak aplikatuko dira. 2. artikulua. Kooperatiben sailkapena.
1. Foru Arau honetan ezarritakoaren ondorioetarako, Kooperatiba Elkarteak
bi eratakoak izango dira: a) Fiskalki babestutako kooperatibak. b)
Babestuta ez dauden kooperatibak. 2. Fiskalki babestutako kooperatibak,
orobat, bi motatakoak izango dira: a) Babestutako kooperatibak.
b) Bereziki babestutako kooperatibak. 3. artikulua. Kooperatiben Zerga
Erregimenari buruzko Aholku Batzordea. 1. Ogasun eta Finantza
Departamentuan Kooperatiben Zerga Erregimenaz arduratuko den Aholku Batzorde
bat eratuko da, presidente batek eta sei bokalek osatua. Presidentea eta hiru bokal
Ogasun eta Finantza Departamentukoak izango dira, beste hiru bokalak Euskadiko
Kooperatiben Kontseilu Nagusiak proposatuko ditu kontseilu horretan kooperatiben
ordezkari direnen artean aukeratuz, eta guztiak Ogasun eta Finantzetako foru
diputatuak izendatuko ditu. Batzordearen idazkari lanak Ogasun eta
Finantza Departamentuko funtzionario batek beteko ditu botu eskubiderik gabe.
2. Aholku Batzordearen eginkizunak honako hauek dira: 1.
Kooperatiben zerga erregimen bereziari buruzko gaietan derrigorrezko txostenak
egitea, hauetxek direnean gaiak: a) Zerga erregimen berezia erregulatzeko
foru arau proiektuak. b) Horiek aplikatu eta interpretatzeko eman beharreko
foru dekretu eta foru aginduen proiektuak. c) Gipuzkoako Foru Auzitegi
Ekonomiko-Administratiboan izapidaturiko prozedurak, haien aplikazioarekin zuzenean
lotuta dauden arazoak ageri dituztenak, beti ere erreklamatzaileak espreski eskatzen
badu. 2. Zerga erregimen bereziari buruzko gaietan ere txostenak egin
beharko ditu erregimen hori aplikatzeko emandako arau edo xedapenen eragin eta
interpretazioarekin lotuta daudenean gai horiek, baldin eta Euskadiko Kooperatiben
Kontseilu Nagusiak, Foru Administrazioaren edo Administrazio Autonomoaren
organoek edo Kooperatiba Elkarteek hala eskatzen badute. 3. Kooperatiben
Zerga Erregimena aplikatzeko komenigarrien irizten dituen neurriak Ogasun eta
Finantzetako foru diputatuari proposatzea. II. TITULUA KOOPERATIBEI BURUZ I.
KAPITULUA. KOOPERATIBA BABESTUEI BURUZ 4. artikulua.
Kooperatiba babestuak. Euskadiko Kooperatibei buruzko Legean edo, hala
bada, kooperatibei buruzko beste lege aplikagarri batean ezarritako printzipio eta
xedapenak betetzen dituzten entitateak hartuko dira, Foru Arau honen ondorioetarako,
kooperatiba babestutzat, beren sorrera eguna edozein dela ere, baldin eta titulu honen
IV. kapituluan aurreikusten diren egoeretan sartzen ez badira. II. KAPITULUA.
BEREZIKI BABESTUTAKO KOOPERATIBEI BURUZ 5. artikulua. Bereziki
babestutako kooperatibak. 1. Hona hemen bereziki babestutako
kooperatibatzat hartuko diren eta, Foru Arau honetan ezarritako baldintzak betez gero,
26. eta 27. artikuluan zehazten diren zerga onurak gozatu ahal izango dituzten lehen
mailako kooperatiba babestuak: a) Lankide kooperatibak. b)
Nekazaritza kooperatibak. c) Elkarlanean ustiatzeko kooperatibak.
d) Kontsumo kooperatibak. e) Irakaskuntza kooperatibak.
2. Bigarren eta hurrengo mailako kooperatibei dagokienez, 28. artikuluan
xedatutakoari jarraituko zaio. 3. Kooperatiba mistoak ez dira ezein kasutan
bereziki babestutako kooperatibatzat hartuko. 6. artikulua. Lankide
kooperatibak. Lankide kooperatibak bereziki babestutzat joko dira honako
baldintza hauek betetzen dituztenean: 1. Bertako kideak pertsona fisikoak
izatea batik bat, eta hauek kooperatiban aritzea beste batzuei eskainiko zaizkien
ondasun eta zerbitzuak amankomunean ekoizteko. 2. Guztira jasotzen
dituzten ordainsarien batezbesteko zenbatekoa, aurrerakinak eta kooperatiba-
itzulkinengatik exijigarri diren diru-kopuruak barne, jarduera sektore horretan ohikoak
diren eta kooperatibarako besteren kontura lan eginez jasoko zituzten ordainsarien
batezbestekoaren 100eko 200 baino handiagoa ez izatea. 3. Besteren
konturako lan kontratu batekin diharduten langileek egindako legezko lanaldien
kopurua bazkide langileek egindako legezko lanaldi guztien ehuneko 30etik gorakoa ez
izatea. Portzentaia hori gainditu egin ahal izango da, hala ere, enpresaren premia
objektiboek horretara behartzen dutenean edo Justizia, Ekonomia, Lan eta Gizarte
Segurantza Departamentuak baimentzen duenean, baldin eta gainditze hori, gehienez
ere, hiru hilabeterako egiten bada. 7. artikulua. Nekazaritza kooperatibak.
Nekazaritza kooperatibak bereziki babestutzat joko dira honako baldintza
hauek betetzen dituztenean: 1. Bertako kideak pertsona fisikoak izatea,
hauek nekazaritza, baso edo abeltzaintza ustialekuak nahiz ustialeku mistoak beren
titularitzapean edukitzea, eta ustialeku horiek kooperatibak, estatutuen arabera,
jarduteko duen eremu geografikoaren barruan kokatuta egotea. Bertako
bazkide izan ahal izango dira, halaber, beste Nekazaritza eta Elkarlanean Ustiatzeko
Kooperatiba babestuak, Foru Arau honen Lehen Xedapen Gehigarrian aipatzen diren
Eraldaketarako Nekazaritza Sozietateak, Ente Publikoak, kapital sozial gehiena ente
publikoen esku duten Sozietateak, eta azkenik, aurreko parrafoan adierazitako
baldintzak betetzen dituzten eta pertsona fisikoek bakarrik osatuak diren ondasun eta
eskubide komunitateak. 2. Beren nekazaritzako jardunean honako muga
hauek errespetatzea: a) Kooperatibaren edo bazkideen ustialekuetan
bakarrik erabiltzearren kooperatibak, zeinahi den eran, erosi, errentan hartu, landu,
ekoiztu edo fabrikatzen dituen materia, produktu edo zerbitzuak ezin zaizkie bazkide
ez direnei laga, salbu-eta kooperatibaren jardueraren gerakin arruntak ez badira edo
lagapen hori ez bada kooperatibari egotzi ezin zaizkion arrazoien ondorioz egin behar.
b) Kooperatibaren edo bazkideen ustialekuetan sortutakoen pareko
produktuak beste ustialekuetatik iritsi eta hauek kontserbatu, tipifikatu, manipulatu,
eraldatu, garraiatu, banatu edo merkaturatuz gero, horien zenbatekoak ezingo du,
ekitaldi ekonomiko bakoitzeko, produktu propioek merkatuan duten prezioaren 100eko
5 gainditu edo, estatutuek hala aurreikusten badute, prezio beraren 100eko 40tik
gorakoa izan. Kooperatibak beste batzuen nekazaritza produktuak
erabiltzen dituenean, portzentaia independienteki zehaztuko da apartatu honetan
adierazitako prozesu bakoitzerako. 3. Lehen apartatuan aipatu den eremu
geografikoaren barruan bazkide bakoitzak kokaturik dituen landa izaerako ondasunak
direla eta ordaindu behar duen Ondasun Higiezin gaineko Zergaren oinarri ezargarriak
hamar milioi pezetatik gorakoak ez izatea. Abeltzaintzako produktuak
merkaturatu eta eraldatzen dituzten kooperatibetan abeltzaintza independienteko
ustialekuen bazkide titularrak integratzen direnean, bazkide hauetako bakoitzak,
kooperatiba barruan nahiz hortik kanpo, ekitaldi ekonomiko bakoitzean egiten dituen
salmenta edo entregen bolumena ezingo da berrogeita hamar milioi pezetatik gorakoa
izan. Ente publikoak eta kapital sozial gehiena bazkide horien esku duten sozietateak
ez dira horietan sartzen. Muga horien aplikazioaren ondorioetarako, bazkide
gisa beste kooperatibista, beste sozietate edo beste ondasun komunitate batzuk ageri
direnean, oinarri ezargarriak edo salmenten bolumenak estatutuek ezartzen duten
proportzioan egotziko zaizkio bertako bazkide bakoitzari. Bazkideen oinarri
ezargarriak edo salmenta bolumena adierazitakoak baino handiagoak direnean, horien
partehartzea salbuespen gisa onartuko da, baldin eta kopuru horiek baturik
gainontzeko bazkideei dagozkienen 100eko 30 gainditzen ez bada. 8.
artikulua. Elkarlanean ustiatzeko kooperatibak. Elkarlanean ustiatzeko
kooperatibak bereziki babestutzat joko dira honako baldintza hauek betetzen
dituztenean: 1. Bertako bazkideak pertsona fisikoak izatea, hauek
nekazaritzarako ustiagarrri diren lur edo bestelako ondasun higiezinak erabili eta
aprobetxatzeko eskubideen titularrak izatea, eta eskubide horiek kooperatibari
lagatzea bertan lanean egon ala ez. Ondasunen gaineko gozamen eskubiderik
kooperatibari laga ez dioten pertsona fisikoak ere bazkide izan ahal izango dira, bertan
lan egiten badute beste bazkideek lagatako ondasunak eta kooperatibak, edozein
titulua medio, dauzkan bestelakoak elkarrekin ustiatzeko. Erabilera eta
aprobetxamendu eskubideak lagaz gero, kooperatibaren bazkide egin ahal izango dira,
halaber, ente publikoak, kapital sozial gehiena ente publikoen esku duten sozietateak,
pertsona fisikoek osatutako ondasun eta eskubide komunitateak, nekazaritza eta baso
ustialekuak, esku komuneko mendiak, eta Zuzenbide Zibiletik edo Foru Zuzenbidetik
arautzen diren antzeko beste erakundeak. 2. Lan kontratupeko langileen
kopuruak kooperatiban diharduten bazkide langile guztien 100eko 30 ez gainditzea.
3. Landa izaerako ondasunengatik kooperatibak ordaindu behar duen
Ondasun Higiezinen gaineko Zergaren oinarri ezargarrien zenbateko osoa ez izatea
hamar milioi pezetatik gorakoa bazkideen kopuruarekin, hau da, bazkide langileekin
eta ustiapen eskubideak lagatzen dituztenekin, zatitu eta gero. 4. Bazkideek
lurrak edo bestelako ondasun higiezinak ez lagatzea kooperatibari, haien balioak
ustialekuan daudenen balio osoaren herena gainditzen badu, salbu eta lagapena ente
publikoek edo kapital sozial gehiena ente publikoen esku duten sozietateek egiten
badute. 9. artikulua. Kontsumo kooperatibak. Kontsumo
kooperatibak bereziki babestutzat joko dira honako baldintza hauek betetzen
dituztenean: 1. Pertsona fisikoak edo, hala badagokio, helmugako
hartzailetzat jotzen diren entitate zein erakundeak elkartzea, hauei guztiei ondasun eta
zerbitzuak eskaintzeko eta kontsumitzaile eta erabiltzaileen legezko eskubide eta
interesak defendatu eta sustatzeko. 2. Bazkide langileen ordainsari guztien
batezbestekoak, beren eskubidean izango lituzketen kooperatiba-itzulkinak barne,
Foru Arau honek 6. artikuluaren 2. apartatuan ezarritako muga ez gainditzea.
3. Lurralde eremuaren barruan bazkide ez direnei egindako salmentak
kooperatibak ekitaldi ekonomiko bakoitzean egindako salmenta guztien 100eko 10etik
gorakoa ez izatea edo, estatutuek hala aurreikusten badute, 100eko 50 ez gainditzea.
4. Kooperatiba batean gutxienez 30 lan-bazkide badaude, eta lan-bazkide
bakoitzeko gutxienez 50 kontsumo-bazkide badira, kooperatiba horri ez zaizkio
aurreko apartatuan adierazitako mugak eta 12. artikuluaren 10. apartatuan
ezarritakoak aplikatuko, eta Foru Arau honen 6. artikuluak 3. apartatuan xedatutakoa
beteko da haiei dagokienez. 10. artikulua. Irakaskuntza kooperatibak.
Irakaskuntza kooperatibak bereziki babestutzat joko dira honako baldintza
hauek betetzen dituztenean: 1. Irakasgintzan aritzea bere maila, etapa,
ziklo, gradu eta modalitate desberdinetan, eta jakintza eta heziketaren edozein arlotan.
Eskolaz kanpoko ekintzak eta hauen gisakoak burutu ditzakete halaber, bai eta
irakaskuntza osatu eta errazteko balio duten eskolaz kanpoko zerbitaezuak eskaini
ere. 2. Irakaskuntza kooperatibak ikasleen gurasoak, ikasleen legezko
ordezkariak edo ikasleak berak elkartzen baditu, foru arau honek 9. artikuluaren 2. eta
3. apartatuetan ezarritako baldintzak bete beharko ditu. 3. Irakaskuntza
kooperatibak irakasleak, irakasle ez diren langileak eta zerbitzuko langileak elkartzen
baditu, foru arau honek 6. artikuluaren 2. eta 3. apartatuetan aurreikusitako baldintzak
bete beharko ditu. 4. Irakaskuntza kooperatiba bateratua edo
sektoreartekoa izanez gero, foru arau honek 6. artikuluaren 2. eta 3. apartatuetan eta
9. artikuluaren 2. eta 3. apartatuetan ezarritako baldintzak bete beharko ditu. III.
KAPITULUA. BABESTUTA EZ DAUDEN KOOPERATIBEI BURUZ 11.
artikulua. Babestuta ez dauden kooperatibak. Fiskalki babestutako
kooperatiben izaera galtzeko hurrengo kapituluak aurreikusten dituen egoeretakoren
batean sartzen diren kooperatibak hartuko dira, Foru Arau honen ondorioetarako,
babestuta ez dauden kooperatibatzat, nahiz eta legez eratuak izan eta dagokion
Kooperatiben Erroldan inskribaturik egon. IV. KAPITULUA. FISKALKI
BABESTUTAKO KOOPERATIBEN IZAERA GALTZEA 12. artikulua.
Fiskalki babestutako kooperatiben izaera galtzeko egoerak. Jarrraian
zerrendatzen diren egoeretakoren batean sartzeak fiskalki babestutako kooperatiben
izaera galtzea ekarriko du: 1. Derrigorrezko Erreserba Fondoari eta
Heziketa eta Sustapen Kooperatiborako Fondoari behar diren diru zuzkidurak ez
egitea legeria aplikagarriak ezartzen dituen kasu, baldintza eta zenbatekoetan.
2. Sozietatea indarrean dagoen artean banaezinak diren Erreserba Fondoak
eta likidazioaren unean soberan geratzen den aktiboa bazkideen artean banatzea.
3. Heziketa eta Sustapen Kooperatiborako Fondoaren diru-kopuruak legeak
aurreikusten ez dituen helburuetarako erabiltzea. 4. Kooperatibaren
balantzea erregularizatzean edo kapital sozialari bazkideek egindako aportazioak
eguneratzean izandako emaitzari ematen zaion erabileraren arau erregulatzaileak ez
betetzea. 5. Kapital sozialari egindako aportazioengatik bazkideei ematen
zaizkien ordainen interesak legeak baimentzen dituen maximoak baino handiagoak
izatea, edota muga horiek gainditzea aportazio horiek berandutza-interesekin itzultzen
direnean, edo kooperatiba-itzulkinak sortu arren hauek banatzen ez direnean Batzar
Orokorrak sortutako Fondo Berezi batean sartzen direlako. 6. Legean,
estatutuetan edo Batzar Orokorraren erabakietan ezarritakoa ez den proportzioan
kreditatzea bazkideei sozietatearen itzulkinak. 7. Ekitaldi ekonomikoaren
galerak ez egoztea, edo egozpen hau Legean, estatutuetan edo Batzar Orokorraren
erabakietan ezarritakoaren kontra egitea. 8. Kapital sozialari bazkideek
egindako aportazioek legez baimenduta dauden mugak gainditzea. 9.
Entitate ez kooperatiboetan 100eko 25etik gorako partaidetza izatea kooperatibak.
Partaidetza hori 100eko 50ekoa izatera iritsi ahalko da, dena den, baldin eta
entitate horiek kooperatibarako lan egiten badute prestakuntza lanetan edo lan
osagarrietan. Partaidetza horiek guztiak ezingo dira kooperatibaren
baliabide propioen 100eko 50 baino handiagoak izan. Ogasun eta
Finantzetako Foru Diputatuak, eskaera aurrez aurkezturik beti ere, partaidetza
handiagoak baimendu ahal izango ditu, eta kooperatibak ez du horregatik fiskalki
babestutako kooperatiba izatea galduko. Horretarako, ezinbestean frogatu beharko da
partaidetza horrek kooperatibaren xede sozialak hobeto betetzen laguntzen duela eta
ez dituela entitate horien oinarrizko aktuazio printzipioak hausten. Eskaera
aurkeztu eta hiru hilabeteko epean kooperatibari ez bazaio ebazpena espreski
jakinarazi, baimena eman egin dela ulertuko da. 10. Bazkide ez direnekin
eragiketa kooperatibizatuak egitea legeak baimentzen ez dituen kasuetan.
11. Muga bat ezarrita duten kooperatibek legez baimendutakoa baino soldatapeko
langile gehiago izatea. 12. Bazkide kopurua legez aurreikusten dena baino
txikiagoa izatea eta kopuru hori hamabi hilabeteko epean ez handitzea. 13.
Kapital soziala estatutuek ezarritako gutxienezko zifratik behera murriztea, eta kapital
hori hamabi hilabeteko epean ez handitzea. 14. Kooperatibaren jarduna edo
bertako organo sozialak bi urtez geldirik egotea ageriko arrazoirik gabe. 15.
Bere xedea betetzea edo jarduera kooperatibizatua garatzeko ezintasuna argi eta
garbi egotea. 16. Legezko arauek zehazten dituzten kasuetan kanpoko
auditoretzarik ez egitea. 13. artikulua. Ez ohiko egoerak. Ogasun
eta Finantzetako Foru Diputatuak, idatzizko ebazpen arrazoitua tarteko, baimena
eman ahal izango du bazkide ez direnekin eragiketak egitean eta soldatapeko
langileak kontratatzean ez daitezen aplikatu aurreko artikuluetan aurreikusi diren
mugak, baldin eta, kooperatibarekin zer ikusirik ez duten ez ohiko egoerengatik, berau,
epe eta zenbateko jakin batean, bere jarduerak zabaldu beharrean aurkitzen bada.
Eskaera aurkeztu eta hiru hilabeteko epean kooperatibari ez bazaio
ebazpena espreski jakinarazi, baimena eman egin dela ulertuko da. V. KAPITULUA.
SOZIETATEEN GAINEKO ZERGAN APLIIKATU BEHARREKO ERREGELA
BEREZIAK LEHEN ATALA. Xedapen amankomunak. 14. artikulua.
Xedapen amankomunak. V. kapitulu honetan jasotzen diren arauak behar
bezala eratu diren eta Kooperatiben Erroldan inskribaturik dauden kooperatiba guztiei
aplikatuko zaizkie, baita fiskalki babestutako kooperatiben izaera galtzeko
egoeretakoren batean sartzen badira ere. Azken kasu horretan,
kooperatibek Sozietateen gaineko Zergaren tasa orokorra ordainduko dute.
BIGARREN ATALA. Oinarri ezargarria zehaztea. 15. artikulua. Eragiketa
kooperatibizatuen balorazioa. 1. Kooperatibek, beren xede sozialak
garatzeko, bazkideekin egiten dituzten eragiketak merkatuan duten balioaren arabera
konputatuko dira. 2. Eragiketa horiengatik alderdi independienteek ondasun,
zerbitzu eta prestazioen gainean hitzartzen duten prezio normala hartuko da
merkatuko baliotzat. Kooperatibak bere estatutuen arabera jarduteko duen
eremuan ez bada alderdi independienteen arteko eragiketa esanguratsurik egiten,
bazkideen entregek merkatuan duten balioa honela kalkulatuko da, hots, kooperatibak
lortutako salmenta prezioari egin diren merkaturatze edo eraldaketetan egon ohi den
marjin gordina kenduko zaio. Bazkide langileen eta lan-bazkideen
aurrerakinen zenbatekoa kalkulatzeko, besteren konturako langileen modura arituz
jarduera sektore berean jasoko zituzten ordainsari arruntak hartuko dira kontuan.
Elkarlanean ustiatzeko kooperatibei lurrak edo bestelako ondasun
higiezinak erabili eta aprobetxatzeko eskubideak lagatzea, zona horretan lagapen
horietarako ohikoa den errentaren arabera baloratuko da. 3. Aurreko
zenbakian esandakoa esanda ere, kooperatibak kontsumokoak, etxebizitzakoak,
nekazaritzakoak edo, beren estatutuen arabera, bazkideei zerbitzu eta hornidurak
eskaintzen dizkieten horietakoak badira, dagozkien eragiketengatik konputatuko den
prezioa benetan izan dutena izango da, beti ere ez bada prezio hori zerbitzu eta
hornidura horien kostua baino txikiagoa, entitatearen gastu orokorrei dagokien zatia
ere barne. Bestela, azken hau aplikatuko da. Nekazaritza kooperatibek ere sistema
hau aplikatu dute bai kooperatibak bere bazkideei egindako zerbitzu eta horniduretan,
bai eta bazkideek kooperatibari egin eta entregatzen dizkiotenetan. 16.
artikulua. Gastu kengarrien kasu bereziak. Oinarri ezargarria zehazterakoan
honako gastu hauek izango dira kengarriak: 1. Bazkideek egindako
ondasun, zerbitzu edo horniduren entregen zenbatekoa, bazkideen lan prestazioak,
eta bazkideek kooperatibari lagatako ondasunen errentak. 15. artikuluan xedatu den
merkatuko balioaren arabera konputatuko dira horiek, nahiz eta kontabilitatean balio
txikiagoa izan. 2. Legez edo estatutuen aginduz Derrigorrezko Erreserba
Fondora zuzentzen den zenbatekoaren 100eko 50. 3. Kooperatibek
Heziketa eta Sustapen Kooperatiborako Fondoari derrigorrez ematen dizkioten diru-
kopuruak, hurrengo artikuluan zehazten diren baldintzekin. 4. Bazkideek
kapital sozialari beren borondatez nahiz derrigorrez egindako aportazioek sortzen
dituzten interesak, eta Euskadiko Kooperatiben Legeak 67. artikuluaren 2.b)
apartatuan aurreikusten dituen Fondoen zuzkiduretatik datozenak, beti ere horien
interes tasak, bazkideentzat bi puntutan gehituak eta bazkide laguntzaile eta jardun
gabekoentzat lau puntutan gehituak, diruaren legezko interesa gainditzen ez badu.
Erreferentziatzat ekitaldi ekonomiko bakoitza ixtean indarrean dagoen legezko interes
tasa hartuko da. Kooperatiban dauden partaidetza bereziak ordaintzeko
erabiltzen diren diru-kopuruak ez dira kengarriak izango kopuru horiek kapital sozial
bezala kontabilizatu direnean. 5. Kooperatibek beren arteko lankidetza
butzatzen duten erakundei ematen dizkieten diru-kopuruak finantzak saneatu edo
kooperatiba nahiz jarduera berriak sustatu eta garatzeko. Kenkaria egin ahal izateko,
eta aportazioa gauzatu baino lehen, Zerga Administrazioak espreski onartu beharko
dio erakunde horri bere izaera, eta onarpena hori eman egin daiteke edo ez.
Kooperatiben arteko lankidetza sustatzea helburu duten erakundeak Zerga
Administrazioak onartzen dituenean, ez dute kooperatiba elkartuetatik jasotako diru-
kopuruengatik tributatu beharko kopuru horiei eman zaien erabilera erakundearen
xede sozialean aurreikusitakoa izan dela frogatzen bada. 17. artikulua.
Heziketa eta Sustapen Kooperatiborako Fondoaren betekizunak. 1.
Heziketa eta Sustapen Kooperatiborako Fondoaren zuzkidurengatik kengarria den
zenbatekoa ezingo da bere soberakin garbien 100eko 30etik gorakoa izan ekitaldi
ekonomiko bakoitzean. Fondoa kooperatibaren Batzar Orokorrak onartuko
duen planaren arabera aplikatuko da. 2. Fondoaren zuzkidurak eta planak
exijitu ditzakeen aplikazioak, gastu arruntak izan nahiz ibilgeturako inbertsioak izan,
bereiz jasoko dira sozietatearen kontabilitatean, eta kontuek argi eta garbi adieraziko
dute fondo horri atxikita daudela. 3. Plana betetzeari ekin bazaio eta
onartutako zuzkidura bere osoan gastatzen edo inbertitzen ez bada hurrengo
ekitaldian, erabili ez den zenbatekoa ekitaldi berean materializatu beharko da aurrezki
kontuetan edo Euskal Autonomi Elkarteko Herri Administrazioek jaulkitako Zor
Publikoan. 4. Fondoa onartu ez diren helburuetarako erabiltzeak behar ez
bezala aplikatu den zenbatekoa ekitaldi horretan izandako sarreratzat hartzea ekarriko
du, 12. artikuluaren 3. apartatuan xedatutakoaren kaltetan gabe. Era berean
jokatuko da Derrigorrezko Erreserba Fondoaren zatia bazkideen artean banatzen
denean, 12. artikuluaren 2. apartatuan xedatutakoaren kaltetan gabe. 5.
Ekitaldia ixtean, gastu eta errenta negatiboen kontuen saldoak Fondoaren emaitzak
bilduko dituen kontu berezi batean zordunduko dira, eta bereziki honako hauek:
a) Prestakuntza, heziketa eta kultur sustapenerako gastu arruntak.
b) Fondoari atxikitako ibilgetuaren ondasunak artatu, konpondu eta
amortizatzeko gastuak. c) Ondasun horiek inorenganatzean izandako
galerak. 6. Sarrera eta beste errenta positiboen kontuen saldoak ere modu
berean zordunduko dira kontu horretan, eta bereziki honako hauek: a)
Fondoaren helburuak betetzeko jaso diren subentzioak, dohaintzak eta laguntzak.
b) Kooperatibak bere bazkideei ezarritako disziplinazko zigorrak.
c) Aurreko 3. apartatuan aipatu diren materializazioen etekin finantzarioak.
d) Fondoari atxikitako ibilgetuaren ondasunak inorenganatuz lortutako mozkinak.
7. Era horretara zehazten diren emaitzen kontuaren saldoa Fondoaren
kontura eramango da. Gastu, galera, sarrera eta mozkinen partidak
Fondoaren emaitzen kontura eramaten badira, kooperatibaren oinarri ezargarria
kalkulatzerakoan ez dira aintzat hartuko Sozietateen gaineko Zergari dagokionean.
8. Artikulu honetan xedatutakoa beste edozein fondori ere aplikatuko zaio
prezeptu honek araututakoak bezalako izaera eta helburuak baditu, baita dagokion
legeria aplikagarriaren indarrez beste izenen bat hartzen badu ere. 18.
artikulua. Kengarriak ez diren gastuak. Oinarri ezargarria zehazterakoan
ezin dira gastu kengarritzat hartu kooperatibak, soberakinak edukitzeagatik, bazkideen
artean banatzen dituen diru-kopuruak, ez eta ere, ondasun, zerbitzu eta horniduren
entregei, bazkideen lan prestazioei eta bazkideek kooperatiben esku utzitako
ondasunen errentei kontuetan esleitzen zaien balioa, baldin eta balio honek foru arau
honen 15. artikuluan xedatutakoaren arabera zehazten den merkatuko balioa
gainditzen badu. HIRUGARREN ATALA. Zerga zorra. 19. artikulua.
Ezarpen bikoitza saihesteko kenkaria. Kooperatiba babestuetatik eta
bereziki babestuetatik etortzen diren itzulkinen ezarpen bikoitza saihesteko kenkaria
foru arau honen 25. artikuluan xedatutakoari jarraituz egingo da. 20.
artikulua. Kenkaria enplegua sortzeagatik. Sozietateen gaineko Zergak
enplegua sortzeagatik aurreikusten duen kenkaria honako kasuotan aplikatuko da,
hots, ekitaldi ekonomiko bakoitzerako ezarritako supostu eta baldintzetan eta, halaber,
lankide-kooperatibetan bazkide langile berriak edo, edozein kooperatibatan, oro har,
lan-bazkide berriak behin-betiko onartzen direnean probaldia behin gainditu eta gero.
LAUGARREN ATALA. Aportazio sozialak eguneratzea. 21. artikulua.
Aportazio sozialak eguneratzea. Kooperatiben balantzea Sozietateen
gaineko Zergari atxikita dauden entitateen baldintza eta onura berdinekin
erregularizatu ahal izango da, baina, hori bai, Kooperatiben Legeek balantzearen
erregularizazioaren emaitzari ematen zaion erabilerari buruz diotena eragotzi gabe.
BOSGARREN ATALA. Atxikipenak eta konturako beste ordainketak. 22.
artikulua. Atxikipenak eta konturako beste ordainketak. 1. Kooperatiba
Elkarteek indarrean dagoen ordenamenduak agintzen dituen atxikipenak egin beharko
dizkiete beren bazkideei eta hirugarrenei, bai eta bidezkoak gertatzen diren konturako
beste ordainketa guztiak gauzatu ere. Gertatzen bada, hain zuzen,
bazkideak Lankide Kooperatibetako bazkide langile direla edo beste edozein
kooperatibatako lan-bazkide modura ari direla, lan pertsonalaren etekinak kapital
higiezinaren etekinetatik bereiziko dira. Lan aurrerakinen zenbatekoa lan etekinak
direla joko da, baina dagokion jarduera sektorerako zonan ematen diren ordainsari
arrunten zenbatekoa gainditu gabe. 2. Ondorio horietarako, ekitaldi
ekonomikoan erabilgarri gelditzen den soberakinaren zatia kooperatiba-itzulkin gisa
kreditatzen zaienean bazkideei dibidenduen trataera bera izango du. Foru
arau honen 18. artikuluan gastu ez kengarri bezala definitu diren diru-kopuruak eta
kontuan esleitutako gehiegizko balioak itzulkin aurreratutzat joko dira. 3.
Atxikipena benetan ordaindutako zenbatekoengatik eta kontura abonatutakoengatik
egin beharko da exijigarri gertatzen diren unetik aurrera. 23. artikulua.
Erregela bereziak. 1. Kooperatiba-itzulkinak ez dira kapital higigarriaren
etekintzat hartuko eta ez dute, beraz, atxikipenik izango honako kasuotan:
a) Kapital sozialari gehitu eta bazkidearen aportazioak handitzen dituztenean.
b) Aurreko ekitaldietako galera sozialak konpentsatzeko erabiltzen direnean.
c) Batzar Orokorrak arautuko duen Fondo Berezi batean sartzen direnean,
beti ere bazkideari itzultzeko epea amaitzen ez bada, honek baja hartzen ez badu edo
galerei aurre egiteko nahiz kapital sozialari aportazioak egiteko erabiltzen ez baditu.
2. Aurreko c) apartatuan jasotako kasuetan, atxikipena egiteko obligazioa
itzulkinaz baliatzeko finkatzen den lehen egunean hasten da, lehen esandako
modalitateetako edozein erabiliz, eta bere kasuan sor daitezkeen interesei dagokienez,
obligazio hori interesak likidatzeko seinalatzen den egunean hasten da. III. TITULUA
KOOPERATIBEN BAZKIDEEI BURUZ 24. artikulua. Pertsona Fisikoen
Errentaren gaineko Zergan hainbat partidak duten trataera. Sujetu pasiboa
kooperatiba baten bazkide denean, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga
aplikatzerakoan honako arau hauek hartuko dira kontuan: a) Foru arau
honen 22. eta 23. artikuluen arabera atxikipena izan behar duten kooperatiba-
itzulkinak kapital higigarriaren etekinak direla joko da. b) Bazkideei egozten
zaizkien galera sozialak ez dira inoiz oinarri ezargarria kalkulatzeko kengarriak izango.
c) Aportazio sozialak eskualdatu edo berreskuratzeagatik ondarean
gertatzen diren aldaketen zenbatekoa honela kalkulatuko da: eskurapen kostuari
sarrerako kuotak eta aldian-aldikoak gehituko zaizkio, eta horrekin batera, baita
kooperatiben galerak ere hauek, Euskadiko Kooperatibei buruzko Legeak edo
Kooperatibei buruzko Lege aplikagarriak diotenari jarraiki, bazkideari egotzi
zaizkionean, dirutan itzuli edo bazkideak dituen itzulkinekin konpentsatzen direnean.
Batzar Orokorrak arautuko duen Fondo Berezi batean sartuta egon behar dute itzulkin
horiek. d) Kooperatiba batek, bazkidearen izenean, beste kooperatiba
batera eramaten dituenean haren aportazioak, aportazio horiek ez direla eskualdatzen
edo berreskuratzen ulertuko da honako baldintza hauek guztiak betetzen badira:
-Aportazioaren tokialdatzea bazkide titular bat beste kooperatiba batera
joateagatik gertatzea. -Bazkide titularrak aportazio soziala erabiltzeko
ahalmenik ez izatea. -Baja ematen dion kooperatibaren estatutuek argi
uztea bazkidea beste kooperatiba batera joanez gero bere aportazioa ere hara eraman
behar duela inolako diru-itzulketarik gabe. -Kooperatiba hartzaileak espreski
ezagutzea zeintzuk diren tokialdatutako aportazioaren eskurapen kostua baloratzeko
behar diren datuak bazkideak utzi duen kooperatiban edo, hala balitz, honen
aurrekoetan sartu zenez geroztik. 25. artikulua. Kooperatiba-itzulkinen
ezarpen bikoitza saihesteko kenkaria. Kooperatiba babestuetako bazkideek,
pertsona fisiko nahiz juridikoak izan, kooperatiba-itzulkinak jaso dituztenean, 100eko
10 kendu ahal izango dute Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren kuotan
edo, hala badagokio, Sozietateen gaineko Zergan. Gertatzen bada bereziki
babestutako kooperatiba bat dela eta beren etekinek, horregatik, foru arau honen 27.
artikuluak 2. apartatuan aurreikusten duen hobaria izan dutela, kenkaria itzulkin horien
100eko 5ekoa izango da. IV. TITULUA KOOPERATIBEI AITORTZEN ZAIZKIEN
ZERGA ONURAK 26. artikulua. Kooperatiba babestuei aitortzen zaizkien
zerga onurak. Kooperatiba babestuek honako zerga onura hauek izango
dituzte: 1. Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen
gaineko Zergari dagokionez, aplikagarri diren kontzeptu guztiak zergaz salbuesten
dira, bat izan ezik, hain zuzen ere, abenduaren 30eko 18/1987 Foru Arauak, Ondare
Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko Zergarenak, 29.1
artikuluan aurreikusten duen karga, ondorengo egintza, kontratu eta eragiketak
hartzen dituena: a) Eratze egintzak, kapital zabalketak, bategiteak eta
zatiketak. b) Maileguak eratu eta kantzelatzea, baita obligazioekin egiten
direnak ere. c) Bere helburuak betetzeko Heziketa eta Sustapen
Kooperatiborako Fondoan sartzen diren ondasun eta eskubideak eskuratzea.
2. Sozietateen gaineko Zergan aplikatuko den tasa 100eko 21ekoa izango
da. Hala eta guztiz ere, neurriz txikiak diren kooperatibek Sozietateen
gaineko Zergaren araudiaren arabera enpresa txikitzat hartzeko baldintzak betetzen
badituzte, 100eko 19eko tasa aplikatuko zaie zerga horretan uztailaren 4ko 7/1996
Foru Arauak, Sozietateen gaineko Zergarenak, 29.1.b) artikuluan aurreikusten dituen
era eta baldintzetan. 3. Kooperatiben erroldan inskribitu eta hiru urteko
epearen barruan aktibo finko berri amortizagarria eskuratzen duten kooperatibek
amortizazio askatasuna izango dute, halaber, Sozietateen gaineko Zergan.
Amortizazio askatasunagatik zergan kendu ahal izango den zenbatekoak ezingo du,
ekitaldi bakoitzean gutxieneko zenbatekotik gora egin behar den ohiko amortizazioaren
ondoren, emaitzen kontuaren saldoa gainditu, eta saldo hau gutxitua egongo da
Derrigorrezko Erreserba Fondoaren nahitaezko aplikazioetan eta soldatapeko
langileen partaidetzetan. Bidezko gertatuz gero, zerga onura hau
bateragarria izango da, elementu horietarako, Sozietateen gaineko Zergaren araudiak
inbertsioa dela eta aurreikusten dituen kenkariekin. 4. Uztailaren 5eko
11/1989 Foru Arauak, Gipuzkoako Toki Ogasunak erregulatzen dituenak, 9. artikuluan
xedatzen duenez, udalerriek kuotaren eta, hala badagokio, errekarguen 100eko 25,
50, 75 edo 95eko hobaria eman ahal izango diete kooperatiba babestuei ondoko udal
zerga hauetan: a) Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergan. b)
Ondasun Higiezinen gaineko Zergan, Nekazaritza eta Elkarlaneko Kooperatiben landa
ondasunei dagokienean. 27. artikulua. Bereziki babestutako kooperatibei
aitortzen zaizkien zerga onurak. Bereziki babestutako kooperatibek honako
zerga onura hauek izango dituzte aurreko artikuluan adierazitakoez gainera:
1. Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko Dokumentatuen gaineko Zergan,
ondasun eta eskubideak eskuratzea zergaz salbuesten da kooperatibaren eta
estatutuen xedeak betetzeko zuzenean erabiltzen direnean. 2. Sozietateen
gaineko Zergan, kuota osoaren 100eko 50arekin hobarituko dira.
Nekazaritza ustialekuak berritzeari buruzko uztailaren 4ko 19/1995 Legeak
lehentasunezkotzat jotzen dituen ustialeku elkartuak Foru Arau honetan bereziki
babestutako nekazaritza kooperatibatzat hartzen direnean, 100eko 75eko hobaria
izango dute kuota osoan. 3. Sozietateen gaineko Zergan, zerga honi
buruzko uztailaren 4ko 7/1996 Foru Arauak 26. artikuluaren 2. apartatuan aurreikusten
duen oinarri ezargarriaren murrizpenaz gozatzeko enpresa berriek bete behar dituzten
baldintzen ordez honako hauek ezartzen dira: a) Bategiketa edo bereizketa
baten bidez, aktibo eta pasibo osoa lagaz edo jarduera-adarrak aportatzearen
ondorioz sortuak ez izatea, Sozieateen gaineko Zergari buruzko uztailaren 4ko 7/1996
Foru Arauak VIII. tituluaren X. kapitulua zehaztutakoaren arabera. b)
Gutxienez 10 lanpostu sortzea jarduera enpresariala hasi ondorengo sei hilabeteetan,
eta plantilako batezbesteko horrek irautea une hartatik oinarri ezargarria murrizteko
eskubidea iraungitzen den ekitaldira arte. c) Zerga ordainketa kooperatiba
taldeen erregimenaren barruan ez egitea. 28. artikulua. Bigarren mailako
kooperatibak. 1. Foru arau honen 12. artikuluan adierazitako egoeretan
sartzen ez diren bigarren eta hurrengo mailako kooperatibek foru arau honek 26.
artikuluan aurreikusten dituen zerga onurak izango dituzte. 2. Foru arau
honen 12. artikuluan adierazitako egoeretan sartzen ez diren bigarren eta hurrengo
mailako kooperatibek bereziki babestutako kooperatibak bakarrik elkartzen
dituztenean, Foru Arau honen 27. artikuluan aurreikusten diren zerga onurak ere
izango dituzte. 3. Kooperatiba elkartuak babestuak eta berezi babestuak
direnean, 26. artikuluan aurreikusitako onurez gain, foru arau honek 27. artikuluaren
bigarren apartatuan jasotzen duen hobaria ere izango dute, eta hau bereziki
babestutako kooperatibekin egindako eragiketen emaitzen kuota osoari baino ez zaio
aplikatuko. 29. artikulua. Kooperatiben batasun, federazio eta
konfederazioak. Kooperatibei buruzko legeetan xedatutakoari jarraiki
eratzen diren kooperatiben batasun, federazio eta konfederazioek honako zerga onura
hauek izango dituzte: a) Ondare Eskualdaketen eta Egintza Juridiko
Dokumentatuen gaineko Zergan, bereziki babestutako kooperatibei salbuesten
zaizkien egintza, kontratu eta eragiketa berberak salbuesten dira. b)
Sozietateen gaineko Zergatik salbuesten dira araudi erregulatzaileak ezarritakoaren
arabera. c) Uztailaren 5eko 11/1989 Foru Arauak, Gipuzkoako Toki
Ogasunak erregulatzen dituenak, 9. artikuluan xedatzen duenez, udalerriek, Jarduera
Ekonomikoen gaineko Zerga dela eta, kuotaren edo, hala badagokio, errekarguen
100eko 25, 50, 75 edo 95eko hobaria eman ahal izango diete kooperatiben batasun,
federazio eta konfederazioei. 30. artikulua. Zerga onurak aplikatzea eta
hauek galtzea. Foru arau honetan jasotzen diren salbuespen eta hobariak
babestutako kooperatibei eta, hala badagokio, bereziki babestutakoei aplikatuko
zaizkie, eta ez da beharrezkoa izango horien bidezkotasunari buruz ezein aitorpen
administratiborik aurrez egitea. Fiskalki babestutako kooperatiben izaera
galtzeko foru arau honetan tipifikatzen diren egoeretakoren bat agertuz gero, zerga
erregimen orokorra izango da aplikatuko dena foru arau honen 14. artikuluan
xedatutakoa kontuan hartuz, eta ekitaldi ekonomikoan gozatu diren onurak galdu
egingo dira. Hau guztia, Zergen Foru Arau Orokorrak urrapen eta zigor tributarioei
buruz eta berandutza-interesei buruz dioena aplikatzearen kaltetan gabe egingo da
eta, bereziki arau horrek 84. artikuluan eta 86. artikuluaren 3. apartatuan isunak ez
diren zigorrei buruz xedatutakoa eragotzi gabe. 31. artikulua. Egiaztapena
eta ikuskapena. Zerga Administrazioak foru arau honetan ezartzen diren
zerga onurak gozatzeko behar diren zirkunstantzia edo baldintzak bete egiten direla
egiaztatuko du eta, bidezkoa bada, kooperatibaren egoera tributarioa
erregularizatzeari ekingo dio hala behar denean. V. TITULUA KREDITU
KOOPERATIBEI BURUZ 32. artikulua. Kreditu kooperatiben definizioa
zerga ondorioetarako. 1. Kreditu Kooperatibei buruzko maiatzaren 26ko
13/1989 Legearen eta Kooperatibei buruzko beste lege aplikagarrien printzipio eta
xedapenak betetzen dituzten entitateak hartuko dira, foru arau honen ondorioetarako,
kreditu kooperatibatzat, baldin eta Espainako Bankuaren Erroldan, Merkataritza
Erroldan eta dagokien Kooperatiben Erroldan inskribaturik badaude. 2.
Ezingo dira halakotzat hartu, nahiz eta izen hori erabili eta kalifikazioa oraindik galdua
ez izan, Kreditu Entitateen Disziplina eta Eskuhartzeari buruzko uztailaren 29ko
26/1988 Legeak larri edo oso larritzat kalifikatzen dituen arau-hausketengatik zigortuak
izan direnak, edota foru arau honen 12. artikuluan aurreikusten diren egoeretakoren
batean sartzen direnak. Artikulu horren 6., 10. eta 13. apartatuetan jasotako egoerak
aldatu egiten dira Kreditu Kooperatibei aplikatzerakoan, horientzat honako hauek
ezartzen dira eta: a) Kooperatibekin egindako eragiketen proportzioan ez
kreditatzea bazkideei itzulkinak edo bazkide ez diren beste batzuei banatzea itzulkin
horiek. Lan-bazkideak egonez gero, kooperatibak babestua izaten jarraituko du haiei
kreditatzen zaizkien itzulkinak ekitaldi ekonomikoan jasotako lan aurrerakinen
proportzioan baldin badaude. b) Bazkide ez direnekin eragiketa aktiboak
egitea hauek kooperatibaren baliabide guztien 100eko 50 gainditzen dutenean ekitaldi
ekonomikoan. Portzentaia horretan konputatu gabe utziko dira kreditu
kooperatibek kooperatiba elkartuen bazkideekin egiten dituzten eragiketak,
diruzaintzako soberakinak bankuarteko merkatuan sartzekoak, eta legezko
koefizienteak estali nahiz diruzaintzako soberakinak merkaturatzeko asmoz errenta
finkoko balore eta aktibo finantzarioak erostekoak. c) Kapital soziala bere
unean ezarriko den gutxienezko zifratik behera murriztea arauzko epean handitu gabe,
edo kooperatibak beren estatutuen eremutik kanpo eragiketak edo zerbitzuak egitea
aurretik kapitala gehitu gabe eta estatutuetan derrigorrezko aldaketak egin gabe.
33. artikulua. Aitortzen zaizkien zerga onurak. Aurreko artikuluan
aipatzen diren kreditu kooperatibei hurrengo zerga onura hauek aplikatuko zaizkie:
1. Sozietateen gaineko Zergan 100eko 28ko tasa aplikatuko zaie.
2. 26. artikuluan jasotzen diren zerga onurak, beren izaera eta jardueragatik
aplikagarriak baldin bazaizkie, artikulu horren 2. eta 3. apartatuetan zehaztutakoak
izan ezik. VI. TITULUA KOOPERATIBA TALDEEN ERREGIMENA 34.
artikulua. Kooperatiba elkarteen taldeak. 1. Beren estatutuen indarrez
enpresa-jardunean harreman lotesleak dituzten kooperatiba taldeek Sozietateen
gaineko Zergaren Foru Arauak VIII. tituluaren IX. kapituluan sozietate taldeentzat
aurreikusten duen erregimena aukeratu ahal izango dute, eta hau bere osoan
aplikatuko da foru arau honetan xedatutakoarekin bat datorren bitartean. 2.
Sozietate taldeen erregimenaren ondorioetarako, talde buru den entitate batek eta hari
elkartuta dauden kooperatibek osatuko dute kooperatiba taldea, eta talde buruak
erabakitzeko ahalmena izango du horien gainean estatutuetan ezarritakoaren arabera.
Kooperatiba elkarteen talde burua kooperatiba elkarte bat edo beste
edozein entitate izan daiteke. Beste entitate bat izanez gero, bere xede bakarrak
taldea osatzen duten kooperatiben garapena eta epe luzerako estrategiak planifikatu
eta koordinatzea izan beharko du. Hemen aipatutakoak ez bezalako pertsona edo
entitateek ezingo dute bertan parte hartu. 3. Harreman lotesleak egoteak
berekin dakar kooperatiba taldearen partaide bakoitzak lortzen duen soberakin garbia
solidarioki eta hurrengo artikuluan adierazten den eran banatzeko konpromezua
hartzea. Konpromezu hau kooperatiba guztiek izenpetuko duten eskritura publikoan
jasoko da, bai eta bakoitzaren estatutuetan agertu ere. 4. Soberakin
garbiaren 100eko 25 izango da gutxienez banatu beharreko portzentaia, beti ere
zergak eta, legearen aginduz, erreserba fondoari eman beharreko diru-kopuruak
kendu ondoren, eta banaketa taldekide diren kooperatiben bazkideek egindako
eragiketa, jarduera eta zerbitzuen zenbateko ekonomikoaren zuzeneko proportzioan
egingo da. 35. artikulua. Kooperatiba taldeen erregimena aplikatzea.
1. Taldea osatu behar duten kooperatiba elkarte guztiek hala erabakitzen
dutenean aplikatuko da sozietate taldeen erregimena. Talde buru den entitateak,
erregimen hau aplikatzen hasten den zergaldiko lehen hilaren azken eguna baino
lehen, erabaki horien berri eman beharko dio Zerga Administrazioari eta, horretarako,
ondoko dokumentazio hau aurkeztu beharko du: a) Sozietate taldeen
erregimenera biltzeko kooperatiba elkarteetako Batzar Orokorrek hartutako erabakia.
b) Aurreko artikuluaren 3. apartatuan aipatzen den konpromezua hartzen
dutela adierazten duen eskritura publikoa. c) Taldekide diren kooperatiba
elkarteen estatutuak. 2. Kooperatiba elkarteek, sozietate taldeen
erregimena behin aukeratu eta artikulu honetan ezartzen diren baldintzak betetzen
dituztenean, kooperatiben taldean geldituko dira nahitaez sartuta baldintza horiek bete
eta hurrengo ekitalditik aurrera. Aldiz, baldintza horiek jada betetzen ez
dituzten kooperatiba elkarteak horiek betetzeari utzi dioten ekitaldi berean geratuko
dira taldetik kanpo. 36. artikulua. Ezabapenak. Sozietateen
gaineko Zergaren oinarri ezargarri kontsolidatua kalkulatzeko, zerga horren araudian
eta foru arau honetan jasotzen diren xedapenak aplikatuko dira, eta ezabapenak talde
barruko eragiketa hauek direla eta baino ez dira egingo: a) Talde barruko
kooperatiben arteko itzulkinak. b) Hartutako obligazioak betetzeko
kooperatiba elkarteek elkarri eman beharreko diru-laguntzak ez dira gastu kengarriak
izango eta ez dira sarrera bezala ere konputatuko. c) Talde buru den
entitateak banatutako emaitzak. 37. artikulua. Kooperatiba taldearen kuota
osoaren kenkariak eta hobariak. 1. Kooperatiba taldearen kuota osoa foru
arau honetan eta aplikagarri den erregimen orokorrean aurreikusten diren kenkari eta
hobarien zenbatekoan gutxiko da. Kenkari eta hobari horiek eskuratzeko
ezarritako baldintzak kooperatiba taldeak bete beharko ditu. 2. Ezarpen
bikoitza saihesteko kenkariak aplikatzerakoan foru arau honetan jasoten diren
berezitasunak hartuko dira kontuan.